W artykule dowiesz się: dlaczego warto przyjrzeć się konstrukcjom stalowym? czym jest CPR? jakie są i czym są normy zharmonizowane? jakie są normy projektowe czy certyfikacja jest konieczna? które konstrukcje podlegają pod EN 1090? które konstrukcje nie podlegają pod EN 1090? jak znakować konstrukcję znakiem CE? jak wygląda deklaracja własności użytkowych DWU? co jeśli konstrukcja nie podlega pod EN 1090? Dlaczego, po co mi to? Wpis jest zarazem ważny jak i trudny… Dlaczego? Konstrukcje stalowe (lub aluminiowe), w rozumieniu wyrobów budowlanych, dotyczą każdego z nas, spotykamy się z nimi dosłownie wszędzie (hale, magazyny, centra handlowe, centra konferencyjne, stodoły, przystanki autobusowe, barierki na balkonie) – nie ma szans, żeby się na nie natknąć. No właśnie, to skoro są wszędzie i wpływają niejako na nasze życie (i naszych zwierząt również), to chyba są wykonywane zgodnie z jakimiś przepisami? To chyba są odpowiednie normy, dyrektywy? Chyba są odpowiednie organy, co sprawują nad tym pieczę? Inspektorzy budowlani? W urzędach musisz się starać o pozwolenie na budowę, to chyba ktoś to sprawdza? Projektuje je projektant z uprawnieniami budowlanymi? Wykonują je certyfikowani producenci? Teoretycznie tak – są! A praktycznie? No z tym bywa różnie. Niby każdy coś wie, ale w sumie nie do końca… Znowu… dlaczego? Temat jest dość złożony i co by nie mówić ciężki ze względu na to, że łączy wiele branż (na prawdę wiele), a nie da się być ekspertem w każdej z nich. A może ja po prostu za bardzo rozgrzebuje i komplikuje temat? Jeśli wykonujesz konstrukcje stalowe, sprawdź czy nie popełniasz tych błędów (czytaj tu). 1. Nadrzędny dokument ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 305/2011 ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych tzw. CPR. CPR dotyczy wszystkich wyrobów budowlanych, nie tylko konstrukcji stalowych. 2. Czym są wyroby budowlane? W CPR znajdziemy definicję wyrobu budowlanego: „wyrób budowlany” oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych; Rozporządzenie nr 305/2011 (CPR) Czyli nie każda konstrukcja jest wyrobem budowlanym i jednocześnie nie każdy wyrób budowlany jest konstrukcją stalową lub aluminiową. My się jednak skupimy na konstrukcjach stalowych i aluminiowych, które podlegają pod wyroby budowlane (poniżej będzie rozszerzenie tematu). Tylko wyroby budowlane mogą być znakowane znakiem CE, a dokładniej w naszym przypadku, tylko konstrukcje stalowe, będące wyrobami budowlanymi mogą być znakowane znakiem CE. O tym, które konstrukcje podlegają pod EN 1090, przeczytasz poniżej. 3. Normy zharmonizowane Wyroby budowlane powinny być wykonywane zgodnie z wymaganiami norm zharmonizowanymi. Od początku… Czym jest norma zharmonizowane? „norma zharmonizowana” oznacza normę przyjętą przez jeden z europejskich organów normalizacyjnych wymienionych w załączniku I do dyrektywy 98/34/WE, na podstawie wniosku wydanego przez Komisję, zgodnie z art. 6 tej dyrektywy; Rozporządzenie nr 305/2011 (CPR) Po ludzku? Normy zharmonizowane, to są takie normy europejskie, które spełniają wymagania danego przepisu europejskiego np. CPR. Czyli stosując zharmonizowaną normę domniemywa się, że wymagania w naszym przypadku CPR zostały spełnione. W odniesieniu do konstrukcji stalowych i aluminiowych jest to norma EN 1090-1 (tylko ona). Dalej w niej znajdziemy odniesienia do kolejnych norm (projektowych i wykonawczych), z których powinniśmy korzystać. Wszystkie normy zharmonizowane znajdziemy na stronie PKN. W linkach „do pobrania” znajdziecie link z aktualnymi normami zharmonizowanymi z CPR (na dzień 31.01.2021) a w bibliografii link do strony PKN. Polecam wejść i zobaczyć, jaki szeroki zakres ma CPR – konstrukcje stalowe i aluminiowe to jedynie niewielki ich procent. 4. Projekt Jak się okazuje (o zgrozo), nie wszystkie firmy wiedzą, że projekt musi być (że nie wystarczy rysunek w CADzie), jednak na ten temat przygotuję następny wpis. Projekt wykonywany jest zgodnie z Eurokodami przez konstruktora/ projektanta. Projekt powinien być wykonany przez osobę z uprawnieniami budowlanymi i powinna ona posiadać ubezpieczenie. Eurokody zgodne z EN 1090-1: PN-EN 1991 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje PN-EN 1993 Eurokod 3 — Projektowanie konstrukcji stalowych PN-EN 1998  Eurokod 8 — Projektowanie konstrukcji poddanych oddziaływaniom sejsmicznym PN-EN 1994 Eurokod 4 — Projektowanie zespolonych konstrukcji stalowo-betonowych PN-EN 1999 Eurokod 9 — Projektowanie konstrukcji aluminiowych Za dobór klasy wykonania od EXC 1 do EXC 4 (Execution Class) odpowiedzialny jest konstruktor. 5. Certyfikacja systemu Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP) zgodnie z EN 1090-1 Jeśli producent chce wytworzyć konstrukcje stalowe (podlegające pod EN 1090) i wdrożyć je na rynek Unii Europejskiej (sprzedać), zobligowany jest prawnie do certyfikacji systemu ZKP zgodnie z EN 1090-1, dla klasy konstrukcji którą będzie wykonywał. Najwyższa klasa to EXC 4, wysoka EXC 3, standardowa EXC 2 i niska EXC 1. Wyższa klasa EXC certyfikuje także te niższe (czyli jak certyfikujemy zakład w klasie EXC 3 to możemy produkować konstrukcje klasy EXC 1 , EXC 2 i EXC 3. Jeśli produkcja opiera się na procesach spawalniczych, konieczne jest spełnienie wymagań EN ISO 3834 (odpowiedniej części). Spełnienie wymagań nie oznacza, że osobno należy przystąpić do certyfikacji EN ISO 3834, ale należy wykazać, że wymagania się spełnia. Jeśli firma podejmuje się certyfikacji pod EN 1090 to w ramach tej certyfikacji sprawdza się wszystkie wymagania EN ISO 3834, dlatego (zwykle za niewielką kwotę) można jednocześnie certyfikować system EN ISO 3834. Certyfikacja EN 1090 przeprowadzana jest przez Jednostki Notyfikowane. 6. Wykonanie Konstrukcje stalowe lub aluminiowe muszą być wykonywane zgodnie z wymaganiami: PN-EN 1090-2:2018-09 Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych — Część 2: Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji stalowych PN-EN 1090-3:2019-05 Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych — Część 3: Wymagania techniczne dotyczące konstrukcji aluminiowych PN-EN 1090-4:2018-09 Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych — Część 4: Wymagania techniczne dotyczące profilowanych na zimno stalowych elementów konstrukcyjnych oraz konstrukcji poszycia dachów, sufitów, stropów i ścian PN-EN 1090-5:2017-05 Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych — Część 5: Wymagania techniczne dotyczące profilowanych na zimno aluminiowych elementów konstrukcyjnych oraz konstrukcji poszycia dachów, sufitów, stropów i ścian O co tyle krzyku? To tylko konstrukcje stalowe Wbrew pozorom wiele firm tak myśli… A co to za problem pospawać konstrukcję, tu pachwina, tam doczołówka. Jakiś rysunek z oznaczeniami spoin i wymiarami narysujemy i będzie ok. VT 100%? Zabezpieczenie antykorozyjne? A komu to potrzebne? Nie będę się teraz rozpisywała nad wymaganiami normy, bo jest to temat na … Czytaj dalej #8 EN 1090 – jak nadać na konstrukcje stalowe znak CE?